Çeşitli sorunlar yaşamamak için, ikinci el araba alırken dikkat edilmesi gerekenler önemli bir konudur. Sizlere bu konuda yardımcı olabilmek için bu rehberi hazırladık. İşte ikinci el araç alırken dikkat edilmesi gereken en önemli konular.
- 1- Doğru Arabayı Seçin
- 2- Aracın Piyasasını Öğrenin
- 3- Kasko Değerini Öğrenin
- 4- Aracın Geçmişini Öğrenin
- 5- Kaza Durumunu Sorgulayın
- 6- Aracın Borç Durumunu Öğrenin
- 7- Kilometresinden Emin Olun
- 8- Kaporta Durumu
- 9- Lastik Durumu
- 10- Şasi ve Motor Numarası
- 11- Motor Durumu
- 12- Egzoz Kontrolü
- 13- Test Sürüşü
- 14- Frenler
- 15- Direksiyon Testi
- 16- Yedek Anahtar ve Ekipmanlar
- 17- Usta Yorumu Alın
- 18- Ekspertiz Yaptırın
1- Doğru Arabayı Seçin
İlk olarak bütçenize uygun ve ihtiyaçlarınıza hizmet edecek en doğru arabayı seçtiğinizden emin olun. Bunun için aracı ne amaçla kullanacağınızı, önceliklerinizi, ihtiyaçlarınızı bilip buna uygun bir tercih yapmalısınız.
Bildiğiniz gibi çeşitli araba segmentleri ve bu segmentlerin içerisinde de farklı araba kasa tipleri bulunuyor. Seçim yaparken bunlara dikkat etmelisiniz. Ayrıca motor, şanzıman, yakıt tüketimi, bagaj boyutu, donanımsal özellikleri gibi önemli konuları da muhakkak göz önünde bulundurun.
Ek olarak, turbo motorlu bir araba almayı düşünüyorsanız düşük kilometreli olmasında fayda var. Bütçenize uygun olması için daha yüksek kilometreli bir araba alacaksanız da atmosferik motorlu olanları tercih ederseniz daha az sorun yaşarsınız.
2- Aracın Piyasasını Öğrenin
İhtiyacınız olan aracın özelliklerini belirleyip belirli bir modele yoğunlaştıktan sonra, bu aracın kaç paraya satıldığını araştırın. Bunun için ikinci el araba ilan sitelerinden faydalanabilirsiniz elbette, ancak bu sitelere yazılan fiyatların genellikle arabanın ederinin çok üstünde olduğunu unutmayın.
Bu nedenle sizin alacağınız fiyatın, bu sitelerdeki fiyatlardan daha düşük olması beklenir. Doğru analiz için fiyat araştırması yaparken, almayı düşündüğünüz araçla hemen hemen aynı özellikte olanları kıyaslamaya dikkat edin.
3- Kasko Değerini Öğrenin
Tüm araba modellerinin bulunduğu kasko değeri listesi, Türkiye Sigorta Birliği tarafından her ay yayınlanıyor. Bu listedeki fiyatlar aracın kasko yapılacak değerini belirleyen tutardır. Aynı zamanda aracın MTV hesaplamasında da belirleyicidir.
Sıfır araçların fiyatının, kasko değerinden yüksek olması normal bir durumdur. Ancak ikinci el bir aracın fiyatı bu değere daha yakın olmalıdır. Seçtiğiniz aracın kilometre ve hasar durumunu da göz önünde bulundurarak, kasko değerine göre kendiniz o araca bir fiyat belirleyin.
4- Aracın Geçmişini Öğrenin
İkinci el araba alırken dikkat edilmesi gerekenlerden bir diğeri de arabanın geçmişi. 5664’e “DETAY PLAKA” şeklinde SMS yollayarak, arabanın trafiğe çıkış tarihi, son sahibi, son sahiplik süresi, kasko durumu ve kaskolu kullanılan süre gibi bilgileri 11 TL karşılığında öğrenebilirsiniz.
Kaç kez el değiştirdiğini, ne amaçla kimler tarafından kullanıldığını, sahibinin aracı neden satmak istediğini de satıcıya sorarak arabanın genel durumu hakkında fikir edinebilirsiniz.
5- Kaza Durumunu Sorgulayın
Daha öncesinde aracın kazaya karışıp karışmadığını, karıştıysa ne kadar maddi hasar oluştuğunu 5664’e plakayı yazıp SMS göndererek öğrenebilirsiniz. Ancak bu mesajda kaza kaydının bulunmaması, aracın hiç kazaya karışmadığını göstermez.
Bu mesajda yalnızca kasko ya da trafik sigortasının karşıladığı kazalar görünür. Sahibi masraflarını kendisi karşılayarak, kaza kaydı yapılmamasını sağlamış olabilir.
6- Aracın Borç Durumunu Öğrenin
Noter masasında bir sürprizle karşılaşmamak için ikinci el araba alırken dikkat edilmesi gerekenlerden bir diğeri de; aracın vergi, haciz ve diğer tüm olası borçlarını sorgulamaktır. Vergi borçlarını İnternet Vergi Dairesi üzerinden aracın sahibine sorgulatarak öğrenebilirsiniz. Diğer borç ve haciz durumunu da aracın sahibine e-Devlet’ten sorgulatarak öğrenebilirsiniz.
7- Kilometresinden Emin Olun
Kilometre bilgisi, aracın motor, şanzıman ve tüm yürür aksamlarının yıpranma miktarı açısından çok önemli bir ölçüttür. Ne yazık ki sahtekarlık peşinde olan kişiler kilometreyi düşük göstermek için daha öncesinde sıfırlamış olabilir.
Bu sebeple gösterge panelinde yazan sayının doğru sayı olduğundan emin olmanız gerekiyor. TüvTürk veya varsa servis kayıtlarından kilometre bilgisini doğrulayabilirsiniz.
8- Kaporta Durumu
Aracın kaportasını gün ışığı altında iyice inceleyin. Çizik, delik, paslanma var mı kontrol edin. Parçalar arasındaki renk uyumuna, boyalı parça olup olmamasına dikkat edin. Özellikle kaputtaki ya da tavandaki çizik veya boyalı parçalar arabanın büyük bir kaza geçirdiğinin işareti olabilir. Kapıları, bagajı ve motor kaputunu açarak inceleyin. Kapıların sorunsuz açılıp kapandığından emin olun.
9- Lastik Durumu
Arabayı alır almaz lastikleri değiştirmek zorunda kalmamak için, lastikteki diş derinliğini de kontrol edin. Yasal sınır olan 1.6 mm’den az olmamasına dikkat edin. Eğer az ise muayeneden geçebilmesi için değiştirmeniz gerekeceğini bilerek alın.
10- Şasi ve Motor Numarası
Arabanın üzerindeki motor ve şasi numarasının, ruhsatta yazan numaralarla aynı olması gerekir. Bu numaralar aracın kimliği niteliğindedir ve aynı olmaması büyük bir sorundur. Böyle bir araçtan kesinlikle uzak durun.
11- Motor Durumu
Motor yağ çubuğunu çekerek yağın rengini kontrol edin, yağ değişiminin en son ne zaman yapıldığını öğrenin. Daha sonra motoru çalıştırın, kolayca çalışıyor mu dikkat edin. Gaza basmadan birkaç dakika rölantide bırakıp sesini dinleyin. Anormal bir ses olması, arıza olduğunu gösterir.
12- Egzoz Kontrolü
Bir süre gaza yarım basıp, egzoz gazının rengini kontrol edin. Mavi, siyah veya beyaz duman olması sorun olduğunu gösterir. Böyle bir durumda bir ustaya gösterin.
13- Test Sürüşü
İkinci el araba alırken dikkat edilmesi gerekenlerden belki de en önemlisi test sürüşü yapmaktır. Arabadaki olası arızaların farkına varabilmek için aracı birkaç kilometre kullanın. İstenmeyen seslere kulak verin ve mümkün olan tüm fonksiyonların çalıştığını kontrol edin.
Sürüş sırasında motoru dinleyin, performansını, gaz tepkisini ve vites geçişlerini kontrol edin. Vites geçişleri kolay yapılmalı ve sessiz olmalıdır.
14- Frenler
Frenler sessiz ve sorunsuz bir şekilde tutuyor mu kontrol edin. Aracı durur vaziyette el frenini çekip, birinci viteste kaldırmaya çalışarak el frenini de kontrol edebilirsiniz. Araba hareket etmediyse sorun yok demektir.
15- Direksiyon Testi
Boş bir alanda direksiyonu bir yöne sonuna kadar kırıp sürerek ses geliyor mu kontrol edin, daha sonra diğer yönü de test edin. Sorunsuz bir araçta ses gelmemesi gerekir.
Bunun dışında düz bir yolda bir direksiyonu serbest bırakıp herhangi bir yöne çekme olup olmadığını öğrenin. Aracı sürerken direksiyonda herhangi bir titreme, boşluk olmamalı. Buna da mutlaka dikkat edin.
16- Yedek Anahtar ve Ekipmanlar
Yedek anahtar, stepne, kriko gibi ekipmanları eksiksiz ve sağlam olarak teslim aldığınızdan emin olun. Bunlar güvenlik açısından gereklidir. Tamamını teslim aldığınızda gereksiz maliyetlerin önüne geçmiş olursunuz.
17- Usta Yorumu Alın
Buraya kadar almanıza mani olacak bir problemle karşılaşmadıysanız aracı güvendiğiniz bir ustaya göstererek yorumunu öğrenin. Mümkünse aracı görmeye giderken yanınızda otomobilden anlayan bir kişiyi bulundurun.
18- Ekspertiz Yaptırın
Yakın bir zamanda yapılan yeni bir yasal düzenlemeyle ikinci el araç satışlarında ekspertiz raporu zorunluluğu getirildi. Bu düzenlemeye göre ekspertiz raporu olmadan araç satışı yapılamıyor. Ekspertiz raporu bedeli ise aracın satıcısı tarafından ödeniyor.
Yönetmelik kapsamında otoekspertiz raporunun bir kopyasının notere ibraz edilmesi gerekiyor. 8 yaş veya 160 bin kilometre üzerindeki ikinci el otomobiller ise bu rapor zorunluluğundan muaf tutuluyor. Bu sınırın dışındaki bir arabaya talipseniz sorun yaşamamak için mutlaka ekspertiz yaptırın.
