Üç noktalı emniyet kemeri altmış yıl önce Volvo tarafından icat edildi ve bir milyondan fazla hayat kurtardığı kabul ediliyor. Peki emniyet kemerinin arkasındaki teknoloji nedir ve nasıl çalışır?
Bugün, üç noktalı emniyet kemeri, dünya genelindeki tüm arabalarda standart bir özelliktir. Başlangıçta sabit bir kemer olan, bugün bildiğimiz makaralı / geri çekilebilir emniyet kemeri, dört yıl sonra Volvo tarafından piyasaya sürülen üç noktalı emniyet kemeri ile 1950’lerin ortalarında ABD’de tanıtıldı.
- Emniyet Kemeri Nasıl Çalışır?
- Emniyet Kemeri ve Hava Yastığı
- Emniyet Kemeri Neden Önemlidir?
- Emniyet Kemeri Çeşitleri
Emniyet Kemeri Nasıl Çalışır?
Modern araçlarda emniyet kemerinizin arkasındaki teknoloji basittir. Üç noktalı emniyet kemeri, gövde üzerine çekilen ve toka tutucusuna kilitlenen Y şeklindeki bir kemerden oluşur. Araç hareket halindeyken omuzlarınızın, göğsünüzün ve pelvisinizin hareketini sınırlar.
Emniyet kemeri, bir makaranın emniyet kemerinin istendiği gibi açılıp gerilmesine izin verdiği bir sarma mekanizmasına bağlıdır. Bir kilitli geri çekme mekanizması, makaranın anında dönmesini durdurarak ve vücudunuzu ani ileri hareketlere karşı koruyarak çarpışma veya ağır frenleme gibi her türlü güçlü kuvvete veya hızlı harekete yanıt verir.
Emniyet kemeri teknolojisinin bir diğer önemli unsuru, hava yastığının devreye girmesiyle hemen hemen aynı dönemde, 1990’larda tanıtılan bir değişiklik olan ön gerdiricidir.
Sensörler araç hareketinde ani bir durma tespit ettiğinde kemer tokasında, makarasında veya ikisinde birden bulunabilen bir patlama mekanizması ateşlenir.
Bu ateşleme sonucu kemer hızla geri çekilir ve sıkılır. Hızla geri çekilen kemer, vücudunuzu da geri çeker ve sıkıca koltuğa yapıştırır. Emniyet kemerinin pek bilinmeyen bu patlama mekanizması kaza anında koltukta oturan kişiyi sabitlemeyi hedefler.
Emniyet Kemeri ve Hava Yastığı
Hava yastıkları ve emniyet kemerleri birbirinin yerine geçmeyecek şekilde birlikte çalışmak üzere tasarlanmıştır. Emniyet kemeri bir çarpışma sırasında sizi araçta tutarken, hava yastığı yaralanmayı en aza indirmek için başınızı ve vücudunuzun üst kısmını yastıklar.
Arabanızın farklı noktalarında bulunan hava yastıkları, emniyet kemerinin görevini destekler ve beraber çalıştıklarında maksimum güvenlik oluştururlar.
Emniyet Kemeri Neden Önemlidir?
Üç noktalı emniyet kemerleri, otomobilde seyahat edenlerin ağır yaralanma risklerini % 45 kamyonetlerde de % 60 oranında azalmaktadır.
Ölümlü kazalarda emniyet kemeri kullananların % 24.8’i hiç zarar görmeden kazayı atlatırken, emniyet kemeri kullanmayanlarda bu oran % 6.3’tür.
İleri düzey araştırmalarda arka koltukta emniyet kemeri kullanımının, arka koltukta meydana gelen ölüm ve yaralanmaların %66’sını ve ön koltukta ölümlerin ise % 6’sını önlediği saptanmıştır. Bütün ağır yaralanmalarda ise, arka koltuk emniyet kemerleri yaralanmanın şiddetini % 50 oranında azaltmaktadır.
TRL (İngiltere Ulaşım Araştırma Laboratuarı) analizleri, ön koltuk yolcularının tamamına yakınının emniyet kemeri takmasına karşılık, daha düşük oranda emniyet kemeri kullanan arka koltuk yolcularının yaralanma riskinin 2 kat, fırlatılma riskinin ise 7 kat daha fazla olduğu ortaya koymuştur.
Emniyet kemeri takmamış arka koltuk yolcuları en çok kafa, yüz ve boyun zedelenmelerine maruz kalmaktadır. Arka koltuk yolcularının en büyük yaralanma nedeni fırlatılmadır.
Genel bir ifade ile belirtecek olursak kemer kullanımının zorunlu olduğu ülkelerdeki ölüm ve yaralanma oranları, kullanımın zorunlu olmadığı ülkelere göre % 40 daha azdır.
Emniyet Kemeri Çeşitleri
Gündelik otomobillerde standart olarak 3 noktalı emniyet kemeri bulunur. Ancak farklı çeşitleri de mevcuttur.
3 Noktalı
En yaygın olarak kullanılan ve hemen hemen her araçta bulunan emniyet kemeri 3 noktalı kemer sistemdir. Yolcuları, kaza ve çarpma anlarında güvenlik altına alabilmek için ve üç ayrı noktadan sabitlendiği için, bahsi geçen bu kemer, 3 noktalı olarak tanımlanır.
Ön emniyet kemeri ve arka emniyet kemeri olarak aracın ön ve arka koltuklarında yer alır. Kademeli kemer tekniği sayesinde, sert bir vuruş anında yolcunun araç dışına savrulmasını engeller.
Diğer Çeşitleri
Üç noktalı emniyet kemerinin yanı sıra, yüksek süratli spor araçlarda kullanılan 4 noktalı kemerler yani askı emniyet kemerleri kullanılır, yapısı gereği göğüs kısmına paralel bir şekilde sağdan sola uzanan ek bir hat daha eklenmiştir.
Çoklu noktalı emniyet kemerleri 5’li ve 6’ lı olarak da mevcut. Bu iki örnek özellikle çocuk emniyetlerinden bilenen ve yolcunun aradan kayma gibi bir ihtimalinin bulunmadığı bir sistemdir.
