Arabalardaki süspansiyon sistemleri, konfor, güvenlik, yol tutuşu gibi pek çok açıdan önemlidir. Gelin farklı süspansiyon türlerini yakından inceleyelim.
Sürüş konforu sizin için önemliyse, süspansiyon çeşitleri aşina olmanız gereken şeylerden biridir. Araba süspansiyonları sadece konforlu bir sürüş sunmakla kalmaz, aynı zamanda arabanızın tutarlı yol tutuşu ve frenlemeyi sürdürmesini de sağlar.
Askı sisteminin ne kadar önemli olduğunu mu soruyorsunuz? Onsuz, belirli hızlarda viraj alırken tekerleklerinizi yerde tutamazsınız. Evet, arabanız tam anlamıyla yana doğru takla atabilir ama süspansiyonlar sayesinde bu önlenir.
Daha iyi anlamak için, zayıf süspansiyon sistemleri daha fazla sıçrama oranına yol açar, çünkü şoklar tümseklerdeki darbeleri emmez ve yaylar lastiklerinizi yerde tutmak için zamanında genişlemeyebilir.
Basitçe ifade etmek gerekirse, süspansiyon sistemleri sadece sürüş konforu için değil, aynı zamanda yol güvenliği ve araç stabilizasyonuna da katkıda bulunur. Artık süspansiyon sisteminin ne kadar önemli olduğu konusunda bir fikriniz olduğuna göre, farklı türleri hakkında bilgi edinmeye hazırsınız demektir.
Bağımlı Süspansiyon Sistemleri
Bugüne kadar bilinen iki genel süspansiyon sistemi sınıflandırması vardır; bağımlı ve bağımsız. Bağımlı bir süspansiyon sistemi, sol tekerleği sağa bağlayan bir kiriş veya aks olduğu anlamına gelir, böylece birbirleriyle ilişkili şekilde çalışırlar.
Bağımlı süspansiyon sistemleri, bağımsız sistemlere göre daha basit bir yapıya sahiptir. Onu sağlam ve ucuz kılan bu basit yapı, üreticilerin dayanıklılık ve uygun fiyat talep eden kitlesel pazarlarda daha fazla tercih etmelerinin nedenidir.
1- Canlı Solid Aks
Canlı bir aks, basitçe tahrikli bir katı akstır. Yani, hem tekerlekleri tahrik eden hem de süspansiyon görevi gören basit yapılı bağımlı bir akstır.
Burulma kirişinden farklı olarak gücü tekerleğe ileten tahrik sistemine sahiptir. Canlı aks arka süspansiyonları genellikle otobüslerde, hafif kamyonlarda ve bazı hafif ve orta hizmet SUV’larda ve pikaplarda bulunur.
Sistem, helezon yaylar veya yaprak yaylar ile yaylanabilir. Sistem daha sağlam olduğundan, ağır yük kapasiteleri açısından daha güvenilirdir.
2- Burulma Kirişi (Torsiyon)
Torsiyon olarak da bilinen burulma kirişli süspansiyon sistemi basittir ve düşük bir maliyetle üretilir. Genellikle arkada bulunan sistem, tekerlekler hareket ettikçe dönen bir travers ile entegre edilmiş arka kollardan oluşur.
Torsiyon sistemi daha kompakt ve daha basit olduğundan kullanıldığı araçlara daha geniş bir kabin sağlar. Aynı zamanda üretimi nispeten daha ucuz ve kolaydır.
Konfor ve yol tutuşu açısından çok iyi olmasa da, basit ve ucuz yapısı sayesinde yolda gördüğümüz araçların neredeyse hepsinde bulunur.
Genellikle daha uygun fiyatlı ve daha küçük sedanlarda ve hatchbacklerde çoğunlukla arka aksta torsiyon kullanılır.
Bağımsız Süspansiyon Sistemleri
Bağımlı sistemlerden farklı olarak, bu tip süspansiyon sistemi her iki tekerleği birbirine bağlayan bir çubuğa sahip değildir. Aksine, her bir tekerleğe daha konforlu bir sürüş deneyimi sağlayan kendi yay ve şok kombinasyonu verilir.
Bunun nedeni, bir tekerleği etkileyen bir tümsek veya çukurun diğerini etkilememesini sağlamaktır. Yani, bir tekerleğin bir çarpma ile yukarı doğru itilmesi, diğer tekerleği etkilemeyecektir.
Günümüzde yaygın olarak ön tekerleklerde kullanılan bağımsız süspansiyon sistemleri, hem önde em de arkada kullanılabilir.
Bağımsız süspansiyon sistemlerinin farklı varyasyonları vardır. Tutarlı teknolojik ilerlemeyle, otomotiv endüstrisinin artık listesinde birden fazla bağımsız süspansiyon çeşidi var.
Bunlar sundukları avantaj ve dezavantajlara göre farklı araçların ön ve arka akslarında tercih ediliyorlar. İşte bağımsız süspansiyon türleri.
1- MacPherson Süspansiyon
Bu tür bağımsız süspansiyon sistemi, bir salıncak kolu veya ikincil bir bağlantı ile stabilize edilen önemli bir sıkıştırma bağlantısı kullanır. Bazı insanlar bunu bir helezon yay içine yerleştirilmiş bir amortisör olarak adlandırır.
Genellikle önden çekişli arabaların ön aksında bulunur . Bir MacPherson gergi kolu, daha az parça kullandığı için en uygun maliyetli bağımsız süspansiyon sistemlerinden biridir, yani üretimi daha basit ve daha kolaydır.
MacPherson sistemi, bağımsız süspansiyon sistemleri arasında yaygın olan türlerden biridir. Sadeliği nedeniyle fazla yer kaplamaz, bu da onu daha küçük ve daha kompakt araçlar için ideal bir seçenek haline getirir.
Yapısının basitliği, aynı zamanda diğer bağımsız süspansiyon türlerine göre üretilmesinin ve sorun gidermenin daha kolay olduğu anlamına gelir.
2- Çift Salıncak (Double Wishbone)
Adından da anlaşılacağı gibi, tekerleğe bağlı iki salıncak benzeri kol vardır. Bunların her birinin farklı montaj konumları vardır. Bu sistemdeki salıncak kolları, aynı zamanda helezon yaylar ve amortisörlere sahip oldukları için MacPherson gergisinin salıncak yapsına benzer.
Çifte salıncaklarla ilgili harika bir özellik, üst ve alt kolların dikey hareketi nedeniyle negatif kamberdeki artıştır. Bu bağlamda, viraj alırken otomobilinizin dış tekerleği yolda optimum teması koruyacak ve bu da daha iyi kavrama ve yol tutuş performansı sağlayacaktır.
Yani, arabanız bir köşede bir tarafa eğildiğinde, tekerlek yola dik olarak kalır ve bu da lastiğinizin zeminle maksimum temasını sağlar.
3- Çok Bağlantılı Süspansiyon
Çift salıncaklı süspansiyonlar, tekerleğe ve araç şasisine bağlı iki bağlantı kullanıyorsa, çok bağlantılı bir süspansiyon sistemi en az üç yanal kol ve bir veya daha fazla uzunlamasına kol kullanır.
Çok bağlantılı bağımsız süspansiyon sistemi, yukarıda bahsedilen iki düzene göre nispeten daha pahalıdır ve yapısı da daha karmaşıktır. Buna rağmen, modern lüks otomobillerde diğerlerinden daha fazla tercih edilir.
Bununla birlikte, bu tür sistemleri üretmenin maliyeti nedeniyle, esas olarak daha pahalı arabalarda veya premium kategoriye ait arabalarda bulunur.
Tekerleğe bağlı daha fazla bağlantı nedeniyle, bu süspansiyon sistemi çeşitli açıları kapsayabildiği için diğer ikisine göre daha serbest hareket edebilmektedir.
Diğer bir husus ise, yapısı ile çeşitli tekerlek hizalamalarına ulaşmak için daha fazla seçenek sunmasıdır. Arazi araçlarında, sedanlarda veya spor arabalarda çok bağlantılı süspansiyonlar bulabilirsiniz.
