Hava yastıkları otomobillerin sahip olduğu en önemli güvenlik sistemlerinden biridir. Yazımızda, airbag yani hava yastıkları ile ilgili tüm bilinmesi gerekenleri bir araya topladık.
- Airbag Nedir?
- Hava Yastığı Nasıl Çalışır?
- Airbag Kaç km Hızda Açılır?
- Hava Yastığı Bulunan Araçlarda Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Airbag Emniyet Kemeri İlişkisi
Airbag Nedir?
Otomobillerde çarpma sırasında içine gaz dolarak şişen, emniyet kemeri ile birlikte sürücü ve yolcuların güvenliğini sağlayan sisteme airbag denir.
Hava yastıkları 1 saniyeden çok daha kısa sürelerde açılarak, araçta bulunan kişilerle aracın sert kısımları arasında yumuşak bir bariyer oluşturur.
Hava Yastığı Nasıl Çalışır?
Hava yastıklarının bu kadar kısa sürelerde açılabilmesi, nasıl açıldıklarını bir merak konusu haline getirmiştir. İşte airbaglerin çalışma sistemine dair detaylar.
Airbag Açılma Açılma Sistemi
Arabanın çeşitli gövde kısımlarında bulunan sensörler, maruz kalınan darbeyi algılar. Darbe, hava yastığının açılmasını gerektirecek kadar şiddetliyse Airbaglere açılması için sinyal gider.
Airbage ulaşan sinyal NaN3 (Sodyum Azotür) ile dolu haznenin tetikleme mekanizmasını ateşler. Isıya maruz kalan NaN3, çok hızlı bir şekilde Nitrojen gazı oluşturarak hava yastıklarının şişmesini sağlar.
Şişen hava yastıkları direksiyonu, göğüsü, koltuk kenarlarını ve bulundukları diğer yerleri patlatarak sürücü ve yolcuların etrafında bariyer oluşturur.
Gördüğünüz gibi hava yastıkları bir kompresörle hava pompalanarak şişirilmiyor. Bundan çok daha hızlı gerçekleşen bir kimyasal tepkime sonucu şişiriliyor.
Airbag Kaç km Hızda Açılır?
Hava yastıkları ile ilgili en çok merak edilen konulardan biri de düşük hızlarda çalışıp çalışmayacaklarıdır. Düşük hızlarda çoğunlukla açılmasına gerek yoktur.
Bu yüzden hava yastıkları belirli bir hızın üzerinde devreye girecek şekilde tasarlanmışlardır. Açılması için gereken minimum hız değeri çoğunlukla 20-30 km/h’tir.
Hava Yastıkları Nerelerde Bulunur?
Otomobil üreticileri, sürücülere ve yolculara maksimum güvenlik sunmak için arabalarda farklı yerlerde birden fazla hava yastığı kullanıyorlar.
Arabanın modeline ve donanım seviyesine göre hava yastığı sayısı ve yerleşimi değişmekle birlikte, kullanılan hava yastığı çeşitleri şunlardır;
- Biri direksiyonda, diğeri sağ göğüs içerisinde olmak üzere iki adet ön hava yastığı,
- Ön koltukların dış taraflarında birer tane yan hava yastığı,
- Ön ve arka camların ikisini birden kapatacak şekilde açılan, kapı çerçevelerinin üst kısımlarında bulunan perde hava yastıkları,
- Sürücü ve ön yolcunun dizlerini koruyan diz hava yastığı,
- Arka koltukların dış taraflarında yer alan arka yan hava yastığı.
Hava Yastığı Ne Zaman Açılır?
Araçtaki airbag sensörleri tarafından algılanan önden veya yandan çarpma durumlarında açılır. Önden orta şiddetli bir çarpmada sadece sürücü ve ön yolcu hava yastığı açılır.
Yandan çarpma durumunda kaza tarafındaki yan ve perde hava yastıkları açılır. Kazanın şiddetine göre ön ve yandan çarpma farketmeksizin tüm hava yastıkları da açılabilir.
Kazanın yönü ve şiddetine göre airbag sistemi hangi hava yastıklarının açılması gerektiğine karar verir ve çok hızlı şekilde bunların patlamasını sağlar.
Airbag Ne Zaman Açılmaz?
Sistem tarafından gerekli görülmediği küçük kaza durumlarında hava yastıkları açılmaz.
- Hafif şiddetli önden çarpışma
- Hafif şiddetli yandan çarpışma
- Arkadan çarpışma gibi durumlarda airbag açılmaz.
Hava Yastığı Bulunan Araçlarda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Hava yastığının sağladığı güvenlikten maksimum derecede faydalanmak için airbag bulunan araçlarda dikkat edimesi gereken bazı önemli noktalar vardır.
- Sürücü koltuğu dik konumda olmalıdır.
- Sürücü ve direksiyon arasında en az 25 cm boşluk bulunmalıdır.
- Direksiyon iki elle birden ve dirsekler bir miktar bükülü olacak şekilde tutulmalıdır.
- Emniyet kemeri tüm yolcular tarafından takılı olmalıdır.
- Koltuk başlıkları baş ile aynı hizada olmalıdır.
- Ön koltuğa çocuklar oturtulmamalıdır.
- Hava yastıklarının açılma kısımları üzerinde herhangi bir nesne veya kaplama olmamalıdır.
Airbag Emniyet Kemeri İlişkisi
Hava yastığı ve emniyet kemeri ayrı şekilde çalışabilen iki farklı güvenlik önlemi olsalar da asla birbirinin alternatifi değildirler. Airbag ve emniyet kemeri görevlerini en iyi şekilde yerine getirmek için birbirine ihtiyaç duyarlar.
Hava Yastığı Tek Başına Yeterli Mi?
Sürücü ve yolcuların güvenliğini sağlayan hava yastıklarının kaza anında tek başına yeterli olmayacklarını unutmamalısınız. Emniyet kemeri hava yastığının tamamlayıcısıdır.
Emniyet kemeri takılı değilken hava yastıklarının açılması araçtakilere fayda sağlamak yerine, zarar bile verebilir.
Emniyet kemerinin görevi, sürücü ye yolcuları belirli bir mesafede sabit tutmak; hava yastıklarının görevi ise kafa hareketlerini yavaşlatmak ve sağa sola çarpmasını engelemektir.
Kaza sırasında emniyet kemerinin takılı olmadığını düşünelim. Araç içinde sabit kalmanız mümkün olmaz ve şiddetle açılan hava yastığı yaralanmanıza sebep olabilir, hatta sizi farklı bir yöne doğru savurabilir.
Emniyet Kemeri Takılı Olmadığında Hava Yastıkları Açılır Mı?
Hava yastıkları ile ilgili kafa karıştıran bir diğer konu da emniyet kemeri takılı olmadığında açılıp açılmayacakları. Bu konu markadan markaya farklılık gösterebiliyor.
Ancak çoğu araçta hava yastığı emniyet kemerinden bağımsız olarak çalışır. Yine de aracınızın kitapçığından bu konuyu araştırmanızda yarar var.
Çünkü günümüzde bazı otomobillerde hava yastıklarının açılması için emniyet kemerinin takılı olması, koltukların dik pozisyonda olması, ayakların tabanda olması gibi ek koşullar aranabiliyor.
Hava Yastığının Ömrü Ne Kadar?
Hava yastıkları 10 yılı doldurduklarında açılmama, yırtılma ya da zamansız açılma gibi sorunlarla karşılaşma riskiniz artar.
Bu yüzden 10 yılda bir hava yastıklarını yetkili serviste kontrol ettirmek yararınıza olacaktır.
