ÖTV yani Özel Tüketim Vergisi’nin ilk çıktığı tarihten günümüze kadar uğradığı bütün zamlar, ÖTV indirimi ve diğer tüm değişiklikleri bu makalede inceledik. İşte tüm detaylarıyla araba ÖTV oranları.
ÖTV Nedir?
Özel Tüketim Vergisi yani ÖTV, belirli mal veya ürünler üzerinden net miktar veya oransal olarak hesaplanarak alınan bir harcama vergisidir. İlk olarak Avrupa Birliği ile uyum amacıyla yapılan kanun değişiklikleriyle gündeme gelmiştir. Bu amaçla 2002 yılında kabul edilip yürürlüğe girmiştir.
Avrupa Birliğinde ÖTV alınmasının amacı devlete gelir kazandırmaktan ziyade sosyal fayda sağlamaktır. Ülkemizde ise, var olan enflasyonu daha da körüklememesi için lüks harcamaları kısıp, yurt dışına para çıkışını azaltmak için alınmaktadır.
ÖTV, KDV gibi malın her el değiştirdiğinde alınmaz. İthal edilen veya üretilen bir malın sadece ilk alıcısına teslim edilmesi nedeniyle Özel Tüketim Vergisi alınır. Konumuz araba ÖTV oranları, ancak bu vergi sadece arabalardan alınmıyor. Onlara ek olarak akaryakıt, mücevher, kürk, sigara, alkol gibi farklı ürünlerden de alınıyor.
ÖTV Ne Zaman Çıktı?
ÖTV, 6 Haziran 2002’de kabul edilip, 12 Haziran 2002’de resmi gazetede yayınlanıp, 1 Ağustos 2002’de yürürlüğe girdi. Bu tarihten önce de benzer oranlarda farklı isimlere sahip çeşitli vergiler bulunuyordu. ÖTV’nin yürürlüğe alınması ile 16 kalem dolaylı vergi kaldırılıp, hepsi tek kalem altında toplanmış oldu.
Sadece bu kadar değil elbette. ÖTV’den önce arabalardan Taşıt Alım Vergisi adında bir vergi alınıyordu. Bu vergi aracın ağırlığına göre hesaplanıyordu. ÖTV ile bu değerleme şekli terk edilip, motor hacmine göre hesaplanmaya başlandı. 2016 yılında ise aracın değeri, yani matrahı da hesaplamaya dahil oldu.
Yıllara Göre Araba ÖTV Oranları
İlk çıktığı 2002 yılından bu yana araba ÖTV oranları birçok güncellemeye uğradı. Bu kısımda araba ÖTV oranlarında yıl yıl yapılan tüm değişiklikleri inceleyeceğiz.
2002
2002 yılı ÖTV oranları, sadece motor silindir hacmine göre hesaplanıyordu ve yalnızca üç farklı vergi dilimi bulunuyordu. 1 Ağustos 2002’den itibaren motorlu araçlara aşağıdaki oranlarda ilk ÖTV uygulanmaya başlandı.
| Vergi Oranı | |
| 1600 cc ve aşağısı | %27 |
| 1600-2000 cc arası | %46 |
| 2000 cc üzeri | %50 |
2003
14 Ekim 2003’de ÖTV’ye ilk zam yapılma kararı alındı ve eski oranlar aşağıdakilerle güncellenerek uygulanmaya başlandı.
| Vergi Oranı | |
| 1600 cc ve aşağısı | %30 |
| 1600-2000 cc arası | %52 |
| 2000 cc üzeri | %75 |
2004
Öncekinden yaklaşık bir yıl kadar sonra 2 Kasım 2004 tarihinde yeni bir zam kararı daha alındı. Bundan sonraki beş yıl boyunca herhangi bir zam uygulanmadan bu ÖTV oranları sabit kalarak uygulandı.
| Vergi Oranı | |
| 1600 cc ve aşağısı | %37 |
| 1600-2000 cc arası | %60 |
| 2000 cc üzeri | %84 |
2009
Yaklaşık sekiz yıl uygulanan ÖTV’ye 16 Mart 2009’da ilk indirim yapıldı. Bu ÖTV indirimi 16 Haziran 2009’a kadar üç ay sürmesi planlanarak uygulanmaya başlandı. Önceki oranlar, aşağıdaki oranlara inecek şekilde özellikle 1.6 litre altında motorlu araçlarda önemli ölçüde bir indirim yapıldı.
| Vergi Oranı | |
| 1600 cc ve aşağısı | %18 |
| 1600-2000 cc arası | %54 |
| 2000 cc üzeri | %80 |
16 Haziran 2009’da indirim için planlanan üç aylık sürenin dolmasının ardından, 1.6 litre ve üzerinde motorlu araçlar için vergi indirimi bitti ve önceki oranlar uygulanmaya başlandı. 1.6 litre altındaki otomobiller içinse 30 Eylül 2009’a kadar üç buçuk ay sürecek şekilde yeni bir indirimli fiyat belirlendi.
| Vergi Oranı | |
| 1600 cc ve aşağısı | %27 |
| 1600-2000 cc arası | %60 |
| 2000 cc üzeri | %84 |
30 Eylül 2009 sonrasında ise 1.6 litre altında motorlu araçlar için uygulanan vergi indirimi de bitti ve ÖTV oranları tamamıyla 2009 öncesindekine geri döndü.
| Vergi Oranı | |
| 1600 cc ve aşağısı | %37 |
| 1600-2000 cc arası | %60 |
| 2000 cc üzeri | %84 |
2011
14 Ekim 2011’de 1.6 litre ve aşağısı için ÖTV oranları değiştirilmedi, fakat daha büyük hacimli motorlu arabalar için büyük oranda bir zam yapıldı.
| Vergi Oranı | |
| 1600 cc ve aşağısı | %37 |
| 1600-2000 cc arası | %80 |
| 2000 cc üzeri | %130 |
2012
23 Ekim 2012’de sadece motor hacmi 1.6 litreye kadar olan otomobiller için küçük bir zam yapıldı. Bu tarihten itibaren iki yıl boyunca ÖTV, bu oranlar ile hesaplandı.
| Vergi Oranı | |
| 1600 cc ve aşağısı | %40 |
| 1600-2000 cc arası | %80 |
| 2000 cc üzeri | %130 |
2014
10 Aralık 2014’te yeni bir zam daha yapılarak tüm araçlar için ÖTV miktarları değiştirildi. BU değişiklikle birlikte yeni oranlar aşağıdakilere güncellendi.
| Vergi Oranı | |
| 1600 cc ve aşağısı | %45 |
| 1600-2000 cc arası | %90 |
| 2000 cc üzeri | %145 |
2016
25 Kasım 2016 için ÖTV’de yeni bir dönemin başladığı tarih diyebiliriz. Çünkü bu tarihten itibaren artık vergi hesaplamasında sadece motor hacmi değil, aynı zamanda aracın değeri de büyük rol oynamaya başladı.
Bu tarihte yapılan düzenlemeyle ilk defa motor hacmi 1.6 litre altında olan otomobiller; matrahı 40 bin TL altında olanlar, matrahı 40 bin TL ile 70 bin TL arasında olanlar ve matrahı 70 bin TL üzerinde olanlar olarak üç farklı dilime ayrılıp farklı oranlarda vergi alınmaya başlandı.
Aynı zamanda motor silindir hacmi 1.6-2.0 litre arasında olanlar da 100 bin TL aşağısı ve 100 bin TL üzeri olarak iki farklı dilime ayrıldı. 2.0 litre üzeri içinse herhangi bir matrah olmadan aynı oranda vergi alınmaya devam etti. İşte 2016’dan itibaren uygulanan ÖTV sistemi.
| 1600 cc ve aşağısı | Vergi Oranı |
| 40.000 TL’ye kadar | %45 |
| 40.000-70.000 TL arası | %50 |
| 70.000 TL üzeri | %60 |
| 1600-2000 cc arası | Vergi Oranı |
| 100.000 TL aşağısı | %100 |
| 100.000 TL üzeri | %110 |
| 2000 cc üzeri | %160 |
2018
Önceki düzenlemeden iki yıl sonra 24 Eylül 2018’de, matrah miktarlarında güncelleme yapıldı. Vergi oranları ise değiştirilmedi, korundu. Bu düzenlemeyle bazı araçlar bir alt vergi dilimine geçip bir miktar ucuzlama yaşadı.
| 1600 cc ve aşağısı | Vergi Oranı |
| 70.000 TL’ye kadar | %45 |
| 70.000-120.000 TL arası | %50 |
| 120.000 TL üzeri | %60 |
| 1600-2000 cc arası | Vergi Oranı |
| 170.000 TL aşağısı | %100 |
| 170.000 TL üzeri | %110 |
| 2000 cc üzeri | %160 |
Matrah düzenlemesinden yaklaşık bir ay sonra piyasanın durgunlaşmasıyla 31 Ekim 2018’de yıl sonuna kadar ÖTV indirimi uygulama kararı alındı. Bu indirim, en çok tercih edilen otomobillerin olduğu 1.6 litre ve altında motor hacmine sahip olan otomobillerin ilk iki dilimi için geçerliydi.
Bu ÖTV indirimi sonrasında matrahı 70 bin TL’ye kadar olan otomobiller için oran %45’ten %30’a, 70 bin TL ile 120 bin TL arasındakiler içinse %50’den %35’e indirildi. Aynı dönemde ticari araçlar için de KDV indirimi yapılarak %18’den %1’e indirildi. Bu ÖTV indirimi daha sonra 2 Temmuz 2019’a kadar tekrar tekrar uzatıldı.
| 1600 cc ve aşağısı | Vergi Oranı |
| 70.000 TL’ye kadar | %30 |
| 70.000-120.000 TL arası | %35 |
| 120.000 TL üzeri | %60 |
2019
2 Temmuz 2019’da 9 ay süren ÖTV indirimi bitti ve oranlar indirim öncesi dönmedeki hallerine geri güncellendi. ÖTV indiriminin bitmesi otomobil piyasasında bir zam etkisi oluşturdu.
| 1600 cc ve aşağısı | Vergi Oranı |
| 70.000 TL’ye kadar | %45 |
| 70.000-120.000 TL arası | %50 |
| 120.000 TL üzeri | %60 |
| 1600-2000 cc arası | Vergi Oranı |
| 170.000 TL aşağısı | %100 |
| 170.000 TL üzeri | %110 |
| 2000 cc üzeri | %160 |
2020
Araba ÖTV oranları için bir düzenleme de 30 Ağustos 2020 tarihinde yapıldı. Bu tarihte özellikle lüks sınıf olarak tanımlanan 1.6 ile 2.0 litre arası ve 2.0 litre üzeri motor hacimli otomobillere ciddi bir zam uygulandı. Aynı zamanda tüm otomobiller için matrah sınırları da güncellendi.
2021 ÖTV oranları için de hala bu düzenleme geçerli. İşte piyasanın seyrini değiştiren son ÖTV düzenlemesi.
| 1600 cc ve aşağısı | Vergi Oranı |
| 85.000 TL’ye kadar | %45 |
| 85.000-130.000 TL arası | %50 |
| 130.000 TL üzeri | %80 |
| 1600-2000 cc arası | Vergi Oranı |
| 170.000 TL aşağısı | %130 |
| 170.000 TL üzeri | %150 |
| 2000 cc üzeri | %220 |
2021
Araba ÖTV oranları için bir düzenleme de 13 Ağustos 2021 tarihinde yapıldı. Bu düzenlemede vergi oranları değiştirilmedi, sadece %45 ve %50 ÖTV dilimlerinin matrah sınırları yükseltildi.
%45 ÖTV dilimi için 85.000 TL’ye kadar olan sınır, 92.000 TL’ye kadar olacak şekilde değiştirildi. %50’lik dilim içinse 85.000 TL-130.000 TL arası olan matrah sınırı, 92.000 TL-150.000 TL arası olacak şekilde güncellendi. İşte o güncellemede değişen kısımlar.
| 1600 cc ve aşağısı | Vergi Oranı |
| 92.000 TL’ye kadar | %45 |
| 92.000-150.000 TL arası | %50 |
| 150.000 TL üzeri | %80 |
Böylelikle %80’lik dilimdeki bazı modeller %50’ye, %50’lik dilimdeki bazı modeller de %45’lik dilime geçmiş oldu ve fiyatlarında bir miktar düşüş oldu.
Döviz kurundaki yükselişler sonucu pek çok model hiç yer almaması gereken bir üst vergi dilimine geçmişti. Bu güncellemeyle bu durumun bir miktar önü alınmaya çalışıldı.
2022
Araba ÖTV oranları için son düzenleme 13 Ocak 2022 tarihinde yapıldı. Bu düzenlemede, 1600 cc ve aşağısı silindir hacmine sahip araçların matrahları düzenlendi. Ayrıca %60 ve %70 olmak üzere iki yeni vergi dilimi oluşturuldu.
Diğer motor hacimlerindeki ÖTV oranları ve matrahlarıyla ilgili bir düzenleme yapılmadı. İşte yeni oranlar ve dilimler.
| 1600 cc ve aşağısı | Vergi Oranı |
| 120.000 TL’ye kadar | %45 |
| 120.000-150.000 TL arası | %50 |
| 150.000-175.000 TL arası | %60 |
| 175.000-200.000 TL arası | %70 |
| 200.000 TL üzeri | %80 |
Bu yazımızda benzinli ve dizel motorlu araçların ÖTV’sini inceledik. Hibrit Araç ÖTV Oranları için diğer yazımızı ziyaret edebilirsiniz.
Özel Tüketim Vergisi indiriminden yararlanabilecek şartları karşılıyorsanız, Engelli ÖTV Muafiyeti yazımızı inceleyebilirsiniz.
