Önden çekiş mi, arkadan itiş mi daha iyi; yoksa dört çekerden çekiş mi? Yazımızda hangisinin daha iyi olduğunu 5 farklı açıdan değerlendirdik.
Arabalar için önden çekiş (FWD), arkadan itiş (RWD) ve dört tekerden çekiş olmak üzere 3 farklı çekiş sistemi var. En yaygın olanıysa önden motorlu önden çekiş sistemi. Nedenini yazımızdan sonra daha iyi anlayacaksınız.
Dört tekerden çekiş sistemi ise kendi içinde ikiye ayrılıyor. Bunlardan ilki genelde arazi araçlarında kullanılan ve trokun tamamını tek bir aksa yönlendirme imkanı da veren 4WD sistemi.
Diğeri ise lüks ve spor otomobillerde yol tutuşu arttırmak için kullanılan AWD’dir. Yazıda yol otomobillerinden bahsettiğimiz için önden çekiş, arkadan itiş ve AWD’yi kıyaslayacağız.
- Hangisi Daha Az Yakıt Tüketir
- Hangisi Daha Az Yer Kaplar
- Hangisi Daha İyi Yol Tutuşu Sağlar
- Hangisi Daha Güvenli
- Hangisi Daha Hızlı
- Özet
Hangisi Daha Az Yakıt Tüketir
Motorlar dönme enerjisi üretir. Enerji ne kadar uzağa gitmeli ve tekerlekleri döndürmeden önce ne kadar çok yön değiştirmeliyse, sistem o kadar az verimli olur.
Dolayısıyla teorik olarak en verimli aktarma organı, güç verdiği aksın hemen yanında bulunan enine (seyahat yönüne dik) bir motordur. Bu, önden motorlu FWD (önden çekişli) veya arkadan motorlu RWD (arkadan çekiş) kurulumunun en verimli olduğu anlamına gelir.
Motoru arabanın karşı ucundaki bir aksa bağlayan şaftlar, verimsiz kütle ve dönme ataleti ekler ve bu dönme enerjisini 90 derece yeniden yönlendirmek için gerekli olan konik veya sonsuz vida tipi dişliler daha fazla verimsizliğe yol açar.
AWD, geleneksel bir içten yanmalı motorla asla FWD veya RWD kadar verimli olamaz. Yani en verimli olan önden motor önden tahrik ya da arkadan motor arkadan tahriktir.
Hangisi Daha Az Yer Kaplar
Burada yine, tahrik edilen aksa tam oturtulmuş bir enine motor, alan açısından en verimli olanıdır. Yine önden motor ve önden tahrikli sistemin en az yer kaplayan çekiş sistemi olduğunu söyleyebiliriz.
Kabine giren şaftlar, şanzımanlar veya diğer parçalar olmadığından, bu tür araçların zemini düz olabilir ve aracın uzunluğunun çoğu insan ve eşya taşımaya ayrılabilir.
Hangisi Daha İyi Yol Tutuşu Sağlar
Bir aracın potansiyel hızlandırıcı çekişi, sürülen lastikler ile yol yüzeyi arasındaki toplam sürtünme katsayısı, bu sürülen lastiklere basılan anlık kütle ile çarpılarak hesaplanabilir.
Açıktır ki, bu denklem için aracın ağırlığının %100’ünden faydalanmanın tek yolu, dört tekerleği de sürmektir, bu nedenle AWD, hızlandırıcı çekişte doğal bir avantaja sahiptir.
Ayrıca, bir aracın ağırlığının çoğunun dingillerden daha yüksek konumlandırıldığını da unutmamalıyız. Bu nedenle ileriye doğru hızlandığımızda, kütle merkezi geriye doğru kayar ve anlık olarak arka akstaki yüke eklenir.
Bu nedenle, motoru aracın ortasına veya arkasına yerleştirmek, arkadan çekişli bir araç için mevcut olan çekişi daha da iyileştirir.
Kısaca en iyi yol tutuşu sunan AWD’dır. Motorun önde yer aldığı araçlarda ise önden çekiş, arkadan itişe göre daha iyi yol tutuşu sunar.
Hangisi Daha Güvenli
Önden çekişli araçlar kontrol edilebilir ve güvenli kabul edilen önden kayma (understeer) eğilimindedir. Arkadan itişli araçlar ise daha tehlikeli ve kontrolsüz olan arkadan kayma (oversteer) eğilimindedir.
AWD sistemi ise, gelişen teknolojilerle daha düşük ihtimalli olsa da her ikisini de yapma ihtimaline sahiptir. En güvenli olan AWD, sonra önden çekiştir.
Hangisi Daha Hızlı
Yukarıda belirtildiği gibi, yalnızca dört tekerlekten çekişli araçlar, hızlandırıcı sürtünme oluşturmada aracın tüm kütlesinden tam olarak yararlanabilir.
Ancak kütle, sürtünme ve dönme ataletinin hepsinin ivmenin doğasında var olan düşmanları olduğunu ve AWD sistemlerinin her birine çok şey kattığını unutmayın.
Bu nedenle, hız kıyaslamasından AWD’nin galip gelebilmesi için kıyaslamadaki aracın en az 400-500 beygir gücünde olması gerekir.
Hızlanma sırasında ağırlık arka tekerleklere daha çok aktarıldığı için arkadan itişli araçlar önden çekişli olanlara göre daha kısa sürede hızlanır.
Özet
Önden Çekişin Avantaj ve Dezavantajları
Artıları: Tahrik tekerleklerinin yakınında bulunan motor ve tahrik millerinin aşırı dönme ataleti veya sürtünmesi olmaması, maliyet, kütle, alan ve yakıt tüketimi açısından son derece verimli. Daha güvenli olan önden savrulma eğilimindedir. Ayrıca motor kütlesinin yolcu bölmesinin önüne yerleştirilmesi çarpışma güvenliğini artırabilir.
Eksileri: Hem çekiş hem de direksiyon için görevlendirilen ön lastikler daha hızlı aşınır.
Arkadan İtişin Avantaj ve Dezavantajları
Artıları: Arka lastikler sürüşü yaparken ön lastiklerin direksiyonda uzmanlaşmasına izin vermek, hem direksiyon hissini hem de nihai viraj tutuşunu büyük ölçüde geliştirir (arka veya ortadan motorlu araçlarda). Tahrik tekerleklerine göre motor ağırlığının hızlanma sırasında dinamik geriye doğru aktarılması, hızlandırıcı çekişi optimize eder.
Eksileri (Ön motor): Kötü hava koşullarında diğer çekiş sistemlerine göre daha az güvenli ve arkadan savrulma eğilimindedir. Fazladan kütle, maliyet, sürtünme, tahrik milinin dönme ataleti sonucu daha az verimlidir.
AWD Avantaj ve Dezavantajları
Artıları: Motor yeterince güçlü olduğunda çekiş ve hızlanma açısından daha avantajlıdır.
Eksileri: Eklenen maliyet, ağırlık, dönme ataleti ve sürtünme, tüm sürüş koşullarında verimliliği azaltır.
